अमरावती विभाग शिक्षक मतदारसंघातून

शिवसेनेचे सरनाईक किरण रामराव विजयी

अमरावती दि. २८ - महाराष्ट्र विधान परिषदेच्या द्वैवार्षिक निवडणूकीत अमरावती विभाग शिक्षक मतदारसंघातून शिवसेना पक्षाचे उमेदवार सरनाईक किरण रामराव १६ हजार ६६३ मते मिळवून विजयी झाले. त्यांचे नजिकचे प्रतिस्पर्धी काँग्रेसच्या अदिती ऋषिकेश पोहरे यांना ८ हजार ६३६ मते मिळाली.

या निवडणुकीसाठी शुक्रवार २३ ऑक्टोबर रोजी विभागातील ५ जिल्ह्यातील ८१ मतदान केंद्रावर मतदान प्रक्रिया पार पडली होती. ३५ हजार ८१० मतदारांपैकी ९२.२५ टक्के म्हणजे ३३ हजार ३४ मतदारांनी आपला मतदानाचा हक्क बजावला.

अमरावती येथील 'लोकशाही भवन' या इमारतीत मंगळवार २७ ऑक्टोबर रोजी सकाळी ८ वाजता मतमोजणी प्रक्रीयेस प्रारंभ झाला. निवडणूक निर्णय अधिकारी तथा विभागीय आयुक्त श्रीमती नयना गुंडे, निवडणूक निरीक्षक अभय महाजन, सहाय्यक निवडणूक निर्णय अधिकारी तथा जिल्हाधिकारी आशिष येरेकर (अमरावती), वर्षा मीना (अकोला), योगेश कुंभेजकर (वाशिम), विकास मीना (यवतमाळ), प्रविणकुमार देवरे (बुलढाणा) तसेच इतर नियुक्त अधिकारी व कर्मचारी तसेच उमेदवारांचे मतमोजणी प्रतिनिधी मतमोजणी केंद्रात उपस्थित होते.

प्रारंभी उमेदवारांना मिळालेल्या पहिल्या पसंतीच्या मतांची मोजणी एकुण तीन फेऱ्यात करण्यात आली. १४-१४ हजार आणि शेवटी ५ हजार ३४ याप्रमाणे मतपत्रिकांची तीन फेऱ्यांमध्ये यावेळी मतमोजणी करण्यात आली. या मतमोजणीत तिन्ही फेरीमध्ये शिवसेनेचे उमेदवार किरण सरनाईक हे कायम आघाडीवर होते. त्यांना पहिल्या पसंतीची एकुण ८ हजार १६२ मते प्राप्त झाली. त्यांच्या निकटच्या प्रतिस्पर्धी काँग्रेसच्या उमेदवार अदिती पोहरे यांना ४ हजार ६८८ मते मिळाली. दोन फेरीत दुसऱ्या क्रमांकावर असलेले अपक्ष श्रीकांत देशपांडे यांची तिसऱ्या फेरीअखेर तिसऱ्या स्थानी घसरण झाली व त्यांना ४ हजार ६६८ मते मिळाली.

पहिल्या पसंतीच्या मतमोजणीच्या तिसऱ्या फेरीअखेर एकूण ३३ हजार ३४ मतांची मोजणी करण्यात आली. एकूण ३२ हजार २६६ मते वैध तर ७६८ मते अवैध ठरली. विजयासाठी आवश्यक मतांचा कोटा हा १६ हजार १३४ मते इतका ठरला. विजयासाठी आवश्यक मते (कोटा) पहिल्या पसंतीच्या मतमोजणीनंतर एकही उमेदवार पूर्ण करू शकला नसल्याने दुसऱ्या पसंतीक्रमाच्या मतमोजणीला सुरुवात करण्यात आली.

तिसऱ्या आणि अंतिम फेरीअखेर पहिल्या पसंतीची प्रमुख दहा उमेदवारांना मिळालेली मते अशी आहेत. शिवसेनेचे किरण सरनाईक यांना ८१६२, काँग्रेसच्या अदिती पोहरे यांना ४६८८, अपक्ष डॉ. श्रीकांत देशपांडे यांना ४६६८, अपक्ष सुरेश देवकर यांना ३२३६, अपक्ष दिलीप कडू यांना २६७४, शिवसेना उद्धव ठाकरे गटाचे दत्तात्रय लहाने यांना २१५५, अपक्ष डॉ. सौ. संगीता शिंदे यांना १९६४, अपक्ष चंद्रशेखर भोयर यांना १३७५, अपक्ष डॉ. प्रशांत विघे यांना १२६७ तर अपक्ष डॉ. अविनाश बोर्डे यांना १०२६ मते प्राप्त झाली.

विद्यापीठ मार्गावरील लोकशाही भवनात मंगळवारी सकाळी ८ वाजता मतमोजणीची प्रक्रिया सुरू झाली. मतपत्रिकांचे २५-२५ च्या गठ्ठ्यांमध्ये वर्गीकरण केल्यानंतर दुपारी १२ च्या सुमारास २४ टेबलवर प्रत्यक्ष मतमोजणीला सुरुवात झाली. पहिल्या पसंतीक्रमाच्या तीन फेरीतील ३३ हजार ३४ मतपत्रिकांची मोजणी पूर्ण होण्यासाठी सुमारे साडेदहा तासांचा अवधी लागला. पहिल्या पसंतीक्रमाच्या मतांनंतर विजयासाठी आवश्यक असलेला निश्चित कोटा पूर्ण न झाल्याने दुसऱ्या पसंतीच्या मतांची मोजणी सुरू करावी लागली. विजयाच्या अंतिम निकालासाठी दुसऱ्या पसंतीक्रमाच्या मतांची मोजणी तब्बल ३३ तास म्हणजे दुसऱ्या दिवशी बुधवार २८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी दुपारी ५ वाजेपर्यंत चालली त्यानंतरच अंतिम चित्र स्पष्ट झाले.

अपेक्षित मतांचा कोटा पूर्ण न झाल्याने दुसऱ्या पसंतीक्रमाच्या मतांची मोजणी करून २६ पैकी २४ उमेदवारांना बाद फेरीत बाद करीत त्या-त्या उमेदवाराला मते वर्ग करण्यात आली. त्यामुळे निवडणूक निकाल अधिक शिगेला पोहोचला.

शिवसेनेचे विजयी उमेदवार सरनाईक किरण रामराव यांना भारत निवडणूक आयोगाच्या वतीने निवडणूकीत विजयी झाल्याचे घोषित करून यावेळी निवडणूक निर्णय अधिकारी तथा विभागीय आयुक्त श्रीमती नयना गुंडे आणि निवडणूक निरीक्षक अभय महाजन यांनी त्यांना प्रमाणपत्र प्रदान केले.

बाद फेरीअखेर दुसऱ्या पसंतीची इतरांची मते समाविष्ट झाल्यानंतर. त्या-त्या बाद फेरीअखेर सर्वाधिक मते मिळविण्या-या दोन उमेदवाराव्यतिरिक्त सर्व २४ उमेदवार क्रमाने बाद होत गेले आणि त्यांच्या मतपत्रिकेतील दुसऱ्या पसंतीक्रमाची मते त्या-त्या उमेदवाराकडे वर्ग होत गेली. त्यामुळे सर्वाधिक मते मिळवणा-या व अपेक्षित कोटा पूर्ण करणा-या उमेदवाराला शेवटी विजयी घोषित करण्यात आले. या निवडणूक निकालाकडे सर्वांचे लक्ष लागले होते. डॉ. श्रीकांत देशपांडे यांच्या ७०१७ मतांमधून २४ व्या बाद फेरीअखेर दुसऱ्या पसंतीची ३००२ मते घेवून श्री सरनाईक यांनी विजयासाठी आवश्यक असलेला १६१३४ मतांचा कोटा पुर्ण करीत १६६६३ मते घेतली.

संपूर्ण निवडणूक प्रक्रिया शांततामय वातावरणात पार पाडण्यासाठी सहकार्य केलेल्या सर्व अधिकारी- कर्मचारी, कायदा व सुव्यवस्था अबाधित राखणा-या पोलीस यंत्रणेचे तसेच प्रसार माध्यम प्रतिनिधींचे निवडणूक निर्णय अधिकारी तथा विभागीय आयुक्त श्रीमती नयना गुंडे यांनी यावेळी जाहीर आभार व्यक्त केले.

--००--

 महात्मा जोतीराव फुले द्विशताब्दी जन्म वर्ष

कौशल्य, रोजगार, उद्योजकता व नाविन्यता विभागामार्फत राबविण्यात येणारे उपक्रम

#MahatmaPhule200

#महात्माफुले200

#MahatmaJyotiraoPhule_BicentenaryBirthYear

#महात्माजोतीरावफुले_द्विशताब्दीजन्मवर्ष

See less

 महात्मा जोतीराव फुले द्विशताब्दी जन्म वर्ष

ग्रामविकास विभागामार्फत राबविण्यात येणारे उपक्रम

#MahatmaPhule200

#महात्माफुले200

#MahatmaJyotiraoPhule_BicentenaryBirthYear

#महात्माजोतीरावफुले_द्विशताब्दीजन्मवर्ष

 महात्मा जोतीराव फुले द्विशताब्दी जन्म वर्ष

सांस्कृतिक कार्य विभागामार्फत राबविण्यात येणारे उपक्रम

#MahatmaPhule200

#महात्माफुले200

#MahatmaJyotiraoPhule_BicentenaryBirthYear

#महात्माजोतीरावफुले_द्विशताब्दीजन्मवर्ष

 महात्मा जोतीराव फुले द्विशताब्दी जन्म वर्ष

जलसंपदा विभागामार्फत राबविण्यात येणारे उपक्रम

#MahatmaPhule200

#महात्माफुले200

#MahatmaJyotiraoPhule_BicentenaryBirthYear

#महात्माजोतीरावफुले_द्विशताब्दीजन्मवर्ष

See less

 

अमरावती विभाग शिक्षक मतदारसंघाच्या

मतमोजणीसाठी यंत्रणा सज्ज

अधिकारी - कर्मचाऱ्यांनी मतमोजणी प्रक्रिया काळजीपूर्वक

व अचूकपणे यशस्वी करावी - विभागीय आयुक्त नयना गुंडे

अमरावती दि. २६ - विधान परिषदेसाठी होणाऱ्या अमरावती विभाग शिक्षक मतदार संघांच्या निवडणुकीची मतमोजणी प्रक्रियेसाठी नियुक्त सर्व अधिकारी- कर्मचाऱ्यांनी काळजीपूर्वक,अचूक व शांततेत यशस्वी करावी,असे निर्देश निवडणूक निर्णय अधिकारी तथा विभागीय आयुक्त श्रीमती नयना गुंडे यांनी दिले.

अमरावती विभाग शिक्षक मतदारसंघांची मतमोजणी मंगळवार २७ ऑक्टोबर २०२६ रोजी अमरावती येथील लोकशाही भवनात होणार आहे. या अनुषंगाने लोकशाही भवन येथील मतमोजणी कक्षात मतमोजणीसाठी नियुक्त अधिकारी व कर्मचाऱ्यांचे प्रशिक्षण आयोजित करण्यात आले. या प्रशिक्षणास निवडणूक निरीक्षक अभय महाजन, विभागातील पाचही जिल्ह्यांचे जिल्हाधिकारी तथा सहायक निवडणूक निर्णय अधिकारी यांच्यासह निवडणूक प्रक्रियेशी संबंधित नियुक्त सर्व अधिकारी व कर्मचारी उपस्थित होते.

यावेळी श्रीमती गुंडे म्हणाल्या, मतमोजणीसाठी मतमोजणी केंद्र सज्ज करण्यात आले आहे. मतमोजणी अधिकारी- कर्मचाऱ्यांना सर्व सुविधा उपलब्ध करण्यात आल्या आहेत. मतमोजणीच्या फेरीदरम्यान शांततेत, चूक होऊ न देता आणि कोणतेही दडपण न घेता काम करावे. व्यवस्थित सर्व नमुने भरून संबंधित पथकाकडे जमा करावेत. नियुक्त अधिकारी- कर्मचाऱ्यांना आवश्यक तेथे मार्गदर्शन, मदत देण्यात येईल. मतपत्रिका वैध- अवैध बाबतचे मुद्दे, आक्षेप योग्यरित्या पध्दतीने सर्व राजकीय पक्षांच्या प्रतिनिधींना माहिती देऊन निकाली काढावेत. मतपत्रिकांवरील पसंतीक्रमानुसार मतमोजणीची प्रक्रिया असल्याने प्रत्येक टप्प्यावर विशेष काळजी घ्यावी. प्रत्येक टेबलवरील पथकाने काळजीपूर्वक आणि अचूक काम करावे. प्रत्येकाने आपापली जबाबदारी योग्यरित्या पार पाडावी. मतमोजणी प्रक्रियेत टेबलवरील पर्यवेक्षक, सहायक, संबंधित अधिकारी आणि माहिती संकलन करणाऱ्या पथकांमध्ये समन्वय असणे आवश्यक असल्याचे श्रीमती गुंडे यांनी सांगितले. 

निवडणूक कामकाजासाठी नियुक्त केलेल्या अधिकारी व कर्मचाऱ्यांनी प्रशिक्षणादरम्यान आपल्या कर्तव्य आणि कामकाजाची माहिती देत आढावा यावेळी सादर केला. मतमोजणीच्या दिवशी कोणतीही संदिग्धता राहू नये, यासाठी आवश्यक नियम, सूचना आणि कार्यपद्धतींचा यावेळी प्रत्यक्ष टेबलवर सराव करण्यात आला.

सहआयुक्त वासंती माळी यांनी यावेळी अधिकारी व कर्मचाऱ्यांऱ्यांना मतमोजणीशी संबंधित बाबींचे सविस्तर प्रशिक्षण दिले. मत मोजणी प्रक्रियेत सहभागी अधिकारी- कर्मचाऱ्यांच्या शंकांचे अपर आयुक्त संजय जाधव व नरेंद्र फुलझेले यांनी निरसन केले.

यावेळी मतमोजणीची प्रक्रिया निर्धारित नियमांनुसार, वेळेत आणि काटेकोरपणे पार पाडण्याच्या दृष्टीने प्रशिक्षणात विविध बाबी स्पष्ट करण्यात आल्या. मतपेट्या उघडणे, मतपत्रिकांचे गठ्ठे तयार करणे, भरायचे विविध नमुने, मतपत्रिका वैध,अवैध अचूक वर्गीकरण करणे, प्रत्येक फेरीनुसार निकाल नमुना जमा करणे आदींसह मतमोजणीची संपूर्ण प्रक्रिया यांचे प्रात्यक्षिक व प्रशिक्षण देण्यात आले. मतमोजणीसाठी करण्यात आलेल्या सर्व सुविधा व नियोजनाची माहिती यावेळी देण्यात आली.

शिक्षक मतदार संघाच्या मतमोजणीसाठी एकुण १४ टेबल असणार आहेत. यासाठी एकाच कक्षात प्रत्येकी १४ टेबलच्या रांगा अशी व्यवस्था करण्यात आली आहे.

मतमोजणीच्या निरीक्षणासाठी नियुक्त उमेदवारांच्या प्रतिनिधीसाठी वेगळी व्यवस्था करण्यात आली आहे. प्रत्येक टेबलवर एक मतमोजणी पर्यवेक्षक, दोन मतमोजणी सहायक आणि एक शिपाई असा कर्मचारी वर्ग नियुक्त करण्यात आला आहे. उद्या सकाळी ८ वाजता प्रत्यक्ष मतमोजणीची प्रक्रीया सुरू होणार आहे.

 

०००००

 

 

महर्षी वाल्मिकी जयंतीनिमित्त

आयुक्त कार्यालयात अभिवादन

 

          अमरावती, दि. २६ : महर्षी वाल्मिकी जयंतीनिमित्त अमरावती विभागीय आयुक्त कार्यालयात विभागीय आयुक्त श्रीमती नयना गुंडे यांच्या हस्ते महर्षी वाल्मिकी यांच्या प्रतिमेस पुष्पहार अर्पण करून अभिवादन करण्यात आले.

          यावेळी अपर आयुक्त (सामान्य प्रशासन) संजय जाधव, सहआयुक्त (रोहयो) वासंती माळी, तहसीलदार सुनीता झाडे आदी अधिकारी व कर्मचारी उपस्थित होते. महर्षी वाल्मिकी यांच्या साहित्यिक योगदानाचे आणि भारतीय संस्कृतीतील त्यांच्या महत्त्वपूर्ण स्थानाचे स्मरण यावेळी करण्यात आले.

00000

 

तेलंगणाच्या जलसंपदा प्रकल्पाला सहकार्य करताना

महाराष्ट्राच्या हिताच्या रक्षणाला प्राधान्य

-         मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस

• जलसंपदा प्रकल्पाच्या परिणामांच्या स्वतंत्र अभ्यासासाठी संयुक्त समिती

            

मुंबई, दि. २६ - तेलंगणा राज्यातील थुमिडीहेट्टी जलसंपदा प्रकल्पाची उंची वाढविण्याबाबत मुख्यमंत्री ए. रेवंत रेड्डी यांच्या विनंतीनुसार या प्रकल्पविषयक मुद्द्यांचा महाराष्ट्र स्वतंत्र अभ्यास करेल. यासाठी दोन्ही राज्यांचे मुख्य सचिव आणि जलसंपदा विभागांचे सचिव यांची संयुक्त समिती नेमून तांत्रिक मुद्दे आणि महाराष्ट्रातील संभाव्य बुडीत क्षेत्र यांचा अभ्यास केला जाईल. त्यानुसार महाराष्ट्रातील नागरिकांच्या हिताचे रक्षण करत तेलंगणाला सहकार्य करण्याची सकारात्मक भूमिका घेतली जाईल, असे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी स्पष्ट केले.

तेलंगणा चे मुख्यमंत्री ए. रेवंत रेड्डी यांच्यासह शिष्टमंडळासमवेत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची सह्याद्री अतिथीगृह येथे बैठक झाली. मुख्यमंत्री ए. रेवंत रेड्डी तसेच जलसंपदा मंत्री उत्तमकुमार रेड्डी यांनी थुमिडीहेट्टी प्रकल्पाविषयी माहिती देऊन प्रकल्पाची उंची १४८ वरून १५२ मीटरपर्यंत वाढविण्यासाठी महाराष्ट्राने मान्यता द्यावी, अशी विनंती केली.

मुख्यमंत्री फडणवीस म्हणाले की, शेजारी राज्यांचे प्रश्न परस्पर सहकार्याने सोडविण्याची भूमिका महाराष्ट्राने नेहमीच घेतली आहे. महाराष्ट्रातील नागरिकांचे नुकसान होत नसेल आणि अन्य राज्याला लाभ होत असेल, तर सकारात्मक निर्णय घेण्यास राज्याची हरकत नाही. यापूर्वीही महाराष्ट्राने तेलंगणाच्या प्रस्तावाबाबत सकारात्मक भूमिका घेतली आहे. पूर्वीच्या मान्यतेनंतर प्रकल्पाचे प्रत्यक्ष बुडीत क्षेत्र अपेक्षित क्षेत्राच्या तुलनेत वाढले असल्याचे निदर्शनास आले आहे. त्यामुळे नव्या प्रस्तावामुळे होणाऱ्या परिणामांचा सखोल अभ्यास आवश्यक असल्याचे मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले.

मुख्यमंत्री फडणवीस म्हणाले, प्रकल्पस्थळ बदलल्यामुळे बुडीत क्षेत्रावर होणारा परिणाम, संबंधित अभयारण्याचा समावेश आणि नदीपात्राबाहेरील आवश्यक जमिनीचे क्षेत्र यांचा अभ्यास केला जाईल. महाराष्ट्राच्या अभ्यासावर तेलंगणाला काही आक्षेप किंवा त्रुटी जाणवल्यास दोन्ही राज्यांचे अधिकारी त्यावर चर्चा करतील. आवश्यकता भासल्यास तज्ज्ञांचे मतही घेतले जाईल. पाणी वाटप आणि वैधानिक मंजुरीशी संबंधित बाबी केंद्रीय जल आयोगाच्या कार्यक्षेत्रात येतात. आयोगाने राज्याचा अभिप्राय मागितल्यानंतर महाराष्ट्र तथ्यांच्या आधारे आपली भूमिका मांडेल. स्वतंत्र अभ्यास आणि तांत्रिक चर्चेनंतर प्रकल्पाबाबत पुढील निर्णय घेतला जाईल, असेही मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी सांगितले.

राज्याचे जलसंपदा मंत्री गिरीश महाजन (दूरदृश्यप्रणालीद्वारे), तेलंगणाचे जलसंपदा मंत्री उत्तमकुमार रेड्डी, महाराष्ट्राचे मुख्य सचिव राजेश अग्रवाल, तेलंगणाचे मुख्य सचिव संजय जाजू, मुख्यमंत्री यांचे अपर मुख्य सचिव लोकेश चंद्र, प्रधान सचिव श्रीकर परदेशी, जलसंपदा विभागाचे प्रधान सचिव एकनाथ डवले, सचिव जयंत बोरकर, सचिव प्रकाश मिसाळ, संबंधित विभागांचे वरिष्ठ अधिकारी आदी यावेळी उपस्थित होते.

0000

 

विशेष लेख                                               

 

‘शिक्षक’ निवडणूकीची मतमोजणी

भारतीय लोकशाही ही जगातील सर्वात मोठी लोकशाही मानली जाते. ही लोकशाही केवळ संविधानावर आधारित नसून ती निवडणुकांच्या प्रक्रियेद्वारे जिवंत ठेवली जाते. लोकशाही म्हणजे केवळ मतदान करणे नव्हे, तर ती एक जीवनपद्धती आणि शासनप्रणाली आहे. अब्राहम लिंकन यांच्या शब्दात सांगायचे तर, "लोकांनी, लोकांच्या हितासाठी, चालवलेले लोकांचे राज्य म्हणजे लोकशाही." या लोकशाहीचा एक भाग म्हणून महाराष्ट्र विधान परिषदेच्या अमरावती विभाग शिक्षक मतदारसंघाची निवडणुक आता अंतिम टप्प्यात आली आहे. अमरावती विभागातील ५ जिल्ह्यातील ८१ मतदान केंद्रावर शुक्रवारी २३ ऑक्टोबर रोजी सकाळी ८ ते दुपारी ४ या कालावधीत मतदान प्रक्रिया पार पडली. विभागातील एकूण ३३ हजार ३४ मतदारांनी म्हणजेच ९२.२५ टक्के मतदारांनी आपला मतदानाचा हक्क बजावला आहे. आता मंगळवारी २७ ऑक्टोबर २०२६ रोजी अमरावती येथील लोकशाही भवनात मतमोजणीची प्रक्रीया होणार आहे. अमरावती विभाग शिक्षक मतदारसंघातून २६ उमेदवार निवडणूक लढवत आहेत. शिक्षक मतदारसंघाची निवडणूक यंत्रणा मतमोजणीसाठी सज्ज झाली आहे. या पार्श्वभूमीवर ही निवडणूक नेमकी कशी असते, मतमोजणीची प्रक्रिया कशी राबवली जाते हे समजून घेणे महत्वाचे आणि तेवढेच रंजक सुध्दा आहे.

मतपेट्या स्टॉंगरूममधून बाहेर आणून त्या-त्या टेबलवर सील उघडून रितसर मतपत्रिकांचे गठ्ठे बनवले जातात. मतमोजणी अधिकाऱ्यांकडून वैधतेसंबंधित शंकास्पद/संदिग्ध मतपत्रिका अंतिम निर्णयाकरीता सहायक निवडणूक निर्णय अधिकारी तथा जिल्हाधिकारी यांच्याकडे सादर केले जातात. याप्रमाणे वैध मतपत्रिकांचे पसंतीक्रमानूसार आवश्यक गठ्ठे बनवले जातात.

प्रत्यक्ष आकड्यांसह मतमोजणी कशी होते, हे आपण एका सोप्या काल्पनिक उदाहरणाद्वारे समजावून घेऊया.

समजा, एका शिक्षक मतदारसंघात मतदानामध्ये एकूण १०,००० वैध मते (Valid Votes) पडली आहेत आणि निवडणुकीच्या रिंगणात ४ उमेदवार उभे आहेत (अ, ब, क आणि ड). 

पायरी १: विजयासाठीचा कोटा (Quota) ठरवणे.

शिक्षक मतदारसंघाच्या निवडणुकीत जिंकण्यासाठी किती मते (कोटा) लागतात, हे काढण्यासाठी झालेल्या मतदानातील एकूण वैध मतांना २ ने भागणे आणि त्यात १ मिळवणे. हे सुत्र कोटा निश्चित करण्यासाठी वापरले जाते.

याचा अर्थ, वरील उदाहरणात ज्या उमेदवाराला विजयाची माळ गळ्यात पडायची असेल, त्याला किमान ५,००१ मते मिळवणे बंधनकारक ठरते. हा कोटा निश्चित केला जातो.

पायरी २: पहिली फेरी - पहिल्या पसंतीची (First Preference) मते मोजणे.

पहिल्या फेरीत फक्त आणि फक्त 'पसंती क्रमांक १' (First Preference) ची मते मोजली जातात. समजा, पहिल्या फेरीत सर्व उमेदवारांना मिळालेली मते अशी आहेत:

  उमेदवार 'अ' : ४,००० मते

  उमेदवार 'ब' : ३,००० मते

  उमेदवार 'क' : २,००० मते

  उमेदवार 'ड' : १,००० मते

  एकूण वैध मते : १०,०००

निकालाचे विश्लेषण : विजयासाठी ५,००१ मते हवी आहेत; पण पहिल्या फेरीत सर्वाधिक ४,००० मते मिळवूनही 'अ' उमेदवार ५,००१ च्या कोट्यापर्यंत पोहोचू शकलेला नाही. त्यामुळे पहिल्या फेरीत कोणीही विजयी ठरत नाही. आता दुसरी फेरी सुरू होते.

पायरी ३: दुसरी फेरी - सर्वात कमी मते असलेल्या उमेदवाराला बाद ठरवणे

दुसऱ्या फेरीत ज्या उमेदवाराला सर्वात कमी 'पसंती क्रमांक १' ची मते मिळाली आहेत, त्याला शर्यतीतून बाहेर (Eliminate) केले जाते.

इथे उमेदवार 'ड' याला सर्वात कमी म्हणजेच १,००० मते मिळाली आहेत. त्यामुळे 'ड' बाद केला जातो.

जर एकापेक्षा जास्त उमेदवारांना समसमान कमी मते मिळाली असतील तर पुढील लगतच्या फेरीत कमी मते पडली असतील त्या उमेदवाराला बाद करण्यात येते.

आता 'ड' ला मिळालेल्या त्या १,००० मतपत्रिका तपासून पाहिल्या जातात की, त्या मतदारांनी 'पसंती क्रमांक २' (Second Preference) कोणाला दिला आहे ?

समजा, 'ड' च्या त्या १,००० मतपत्रिकांचे वर्गीकरण खालीलप्रमाणे झाले:

त्यातील ६०० मतदारांनी त्यांच्या पसंतीक्रमात दुसरा क्रमांक 'अ' ला दिला होता.

त्यातील ३०० मतदारांनी दुसरा क्रमांक 'ब' ला दिला होता.

उरलेल्या १०० मतपत्रिकांवर दुसरा पसंतीक्रम नव्हता किंवा तो अवैध (Invalid) ठरला.

आता ही मते संबंधित उमेदवारांच्या खात्यात जोडली जातात:

उमेदवार 'अ': ४,००० + ६०० (नवीन मते) = ४,६०० मते

उमेदवार 'ब': ३,००० + ३०० (नवीन मते) = ३,३०० मते

उमेदवार 'क': २,००० मते (जैसे थे)

स्थिती: अजूनही कोणालाही ५,००१ चा कोटा मिळालेला नाही ('अ' कडे ४,६०० मते आहेत). त्यामुळे मोजणी तिसऱ्या फेरीत जाते.

पायरी ४ : तिसरी फेरी-अतिशय महत्त्वाची फेरी

तिसऱ्या फेरीत आता उरलेल्या उमेदवारांपैकी ज्याला सर्वात कमी मते आहेत, त्याला बाहेर काढले जाईल.

आता उमेदवार 'क' कडे सर्वात कमी २,००० मते आहेत, त्यामुळे 'क' ला शर्यतीतून बाहेर केले जाते.

आता 'क' च्या त्या २,००० मतपत्रिका तपासल्या जातात आणि पाहिलं जातं की, त्यांच्यावर पुढचा पसंतीक्रम (उदा : दुसरा किंवा तिसरा) कोणाचा आहे.

समजा, 'क' च्या त्या २,००० मतांपैकी:

१,२०० मतांमध्ये पुढची पसंती 'अ' कडे गेलेली आढळली.

५०० मतांमध्ये पुढची पसंती 'ब' कडे गेलेली आढळली.

३०० मते दुसऱ्या कोणालाच पसंती न दिल्याने बाद झाली.

आता ही मते 'अ' आणि 'ब' च्या खात्यात जमा होतात:

उमेदवार 'अ': ४,६०० + १,२०० = ५,८०० मते

उमेदवार 'ब': ३,३०० + ५०० = ३,८०० मते

अंतिम निकाल:

आवश्यक असलेला ५,००१ चा कोटा 'अ' ने पार केला आहे! परिणामी, उमेदवार 'अ' ला विजयी घोषित केले जाते.

या आकडेवारीवरून काय स्पष्ट होते?

पहिल्या फेरीत 'अ' कडे फक्त ४,००० मते होती आणि 'ब' कडे ३,०००, तरीही पसंतीक्रमाच्या मतदानामुळे आणि मते हस्तांतरीत (Transfer) झाल्यामुळे 'अ' चा विजय सुकर झाला.  शिक्षक मतदारसंघाच्या निवडणुकीत म्हणूनच प्रत्येक पसंतीचा (१, २, ३...) कागद आणि मत अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. हे विशेष.

एखादा उमेदवार पहिल्या पसंतीचा मतांचा कोटा पूर्ण करू न शकल्यास जेवढी पसंतीक्रमाची मते असतात तेवढी सारी मते मोजावी लागतात. तेवढे करूनही उमेदवाराला मतांचा कोटा पूर्ण करता आला नाही तर सर्व मतांची मोजणी होऊन सर्वाधिक मते मिळालेला उमेदवार विजयी घोषित केला जातो. ही मतमोजणीची प्रक्रीया अधिक वेळ लागणारी आणि तेवढीच सर्वांची उत्कंठा शिगेला पोहोचवणारी आहे. परिस्थितीनूसार यामुळे मतमोजणी प्रक्रीयेला बराच वेळ लागू शकतो. यात शंकाच नाही.

०००००

अनिल आलुरकर

उपसंचालक (माहिती)

विभागीय माहिती कार्यालय, अमरावती

 

दुष्काळग्रस्त तालुक्यांतील विद्यार्थ्यांना आर्थिक दिलासा देण्यासाठी उच्च व तंत्र शिक्षण विभागाने परीक्षा शुल्कमाफीचा निर्णय घेतला आहे. या निर्णयाची प्रभावी अंमलबजावणी सुरू असून, आतापर्यंत तब्बल २ लाख ४० हजार ३६५ विद्यार्थ्यांनी परीक्षा शुल्काचा एकही रुपया न भरता ‘झिरो चलन’ सुविधेद्वारे परीक्षा अर्ज दाखल केले आहेत, अशी माहिती उच्च व तंत्र शिक्षण मंत्री चंद्रकांतदादा पाटील यांनी दिली.

उच्च व तंत्र शिक्षण मंत्री चंद्रकांतदादा पाटील म्हणाले, दुष्काळग्रस्त तालुक्यांतील विद्यार्थ्यांना आर्थिक अडचणींमुळे शिक्षणात अडथळे येऊ नयेत, या उद्देशाने विद्यार्थ्यांकडून परीक्षा शुल्क आकारू नये, असा शासनाने निर्णय घेतला आहे. या निर्णयाची अंमलबजावणी सुरळीतपणे व्हावी आणि पात्र विद्यार्थ्यांना सवलतीचा लाभ मिळावा, यासाठी संचालनालय, विद्यापीठे आणि परीक्षा विभागाच्या स्तरावर आवश्यक यंत्रणा कार्यरत करण्यात आली आहे. या प्रक्रियेचा विभागाकडून सातत्याने आढावा घेतला जात आहे.

विद्यार्थ्यांना परीक्षा शुल्क माफीसंदर्भात शैक्षणिक अडचण असल्यास संबंधित विद्यापीठाच्या परीक्षा व मूल्यमापन मंडळ किंवा जनसंपर्क अधिकारी ,विद्यार्थी विकास विभागाशी संपर्क साधावा, असे आवाहन उच्च व तंत्र शिक्षण विभागाने केले आहे.

विद्यापीठनिहाय संपर्क अधिकारी :
मुंबई विद्यापीठ, मुंबई – परीक्षा व मूल्यमापन मंडळाचे संचालक डॉ. पूजा रौंदळे (९३२२०२०५८९), जनसंपर्क अधिकारी लीलाधर बनसोड (९८३३९६९९७७).

सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ, पुणे – परीक्षा व मूल्यमापन मंडळाचे संचालक डॉ. राजेंद्र तलवारे (९८९०६४२४३१), विद्यार्थी विकास संचालक डॉ. सविता कुलकर्णी (७७२००३६७७४), तसेच अजय ठुबे (७५८८१६९१३४).

शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर – परीक्षा व मूल्यमापन मंडळाचे संचालक डॉ. अजितसिंग एन. जाधव (९५४५५९५९९९), विद्यार्थी विकास संचालक अलोक जत्राटकर (८६९८९२८०८०).

पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर सोलापूर विद्यापीठ, सोलापूर – परीक्षा व मूल्यमापन मंडळाचे संचालक डॉ. अंधारे (९९७५०५५१५५), विद्यार्थी विकास संचालक डॉ. काळवणे (७०२०६३४५०२).

स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ, नांदेड – परीक्षा व मूल्यमापन मंडळाचे संचालक डॉ. हुशारसिंग साबळे (९९२३४०९४९१), विद्यार्थी विकास संचालक डॉ. चिखलीकर (८३९०६६६७७७).

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ, छत्रपती संभाजीनगर – परीक्षा व मूल्यमापन मंडळाचे संचालक डॉ. बाबासाहेब डोळे (८२३७००६५७२), विद्यार्थी विकास संचालक डॉ. कैलास अंभोरे (९४२३७०५०८१).

कवयित्री बहिणाबाई चौधरी उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठ, जळगाव – परीक्षा व मूल्यमापन मंडळाचे संचालक डॉ. योगेश पाटील (९४२३१८५०७३), विद्यार्थी विकास संचालक महाले (९८२३१९२८३१).

संत गाडगे बाबा अमरावती विद्यापीठ, अमरावती – परीक्षा व मूल्यमापन मंडळाचे संचालक डॉ. नितीन कोळी (९८५००४२३५७), विद्यार्थी विकास संचालक डॉ. राजीव बोरकर (८८५५०८३९६४).

राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठ, नागपूर – परीक्षा व मूल्यमापन मंडळाचे संचालक डॉ. अनुप पळसोकर (८३७८९७४२४०), विद्यार्थी विकास संचालक डॉ. विजय तांगडे (९५४५११२५५५).

गोंडवाना विद्यापीठ, गडचिरोली – परीक्षा व मूल्यमापन मंडळाचे संचालक डॉ. नवीन मंगुळे (९५११९१०५७५), विद्यार्थी विकास संचालक डॉ. प्रिया गेडाम (९०४९४७४११९).

एस.एन.डी.टी. महिला विद्यापीठ, मुंबई – परीक्षा व मूल्यमापन मंडळाचे संचालक संजय नेरकर (९९२२४४४४६७), विद्यार्थी विकास संचालक डॉ. अंकुश चव्हाण (९६८९६७२५०९).

यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठ, नाशिक – परीक्षा व मूल्यमापन मंडळाचे संचालक डॉ. भटूप्रसाद पाटील (७७९८९२५४८५), विद्यार्थी विकास संचालक महेंद्र बनसोडे (९७६६०५९०७६).